چکیده
تبدیل مستقیم سلولها از طریق بیان بیشازحد مجموعهای از فاکتورهای رونویسی (Transcription Factors یا TFs) یک روش نویدبخش در تولید سلولهای دلخواه از سلولهای فراوان و بهراحتی در دسترس است. در حالی که مطالعات پیشین تولید سلولهای کبدی از فیبروبلاستها را گزارش کردهاند، علاقه زیادی به درک مکانیزم بازبرنامهریزی کبدی و کاربردهای آن در پزشکی بازساختی وجود دارد.
در این پژوهش نشان دادیم که بیان بیشازحد فاکتورهای یاماناکا میتواند فیبروبلاستهای موشی را در حضور یک محیط کشت بهینه رشد کبدی، به سلولهایی با شباهت زیاد به هپاتوسیتها (سلولهای کبدی) در شرایط آزمایشگاهی تبدیل کند.
با بررسی اثرات ۲۰ فاکتور رونویسی نامزد، توانستیم ترکیب سه فاکتور Hnf۴a، Cebpa و Nr۱i۲ را شناسایی کنیم که قادرند فیبروبلاستها را به مسیر کبدی هدایت کنند. این فاکتورها، وقتی همراه با فاکتورهای یاماناکا استفاده شوند، بازده بازبرنامهریزی کبدی را بهطور قابل توجهی افزایش میدهند.
سلولهای شبههپاتوسیتی (iHep) ایجاد شده در این روش، ویژگیهای اختصاصی هپاتوسیتها را نشان میدهند؛ از جمله:
-
بیان نشانگرهای ویژه سلولهای کبدی
-
ذخیره گلیکوژن
-
ترشح آلبومین
-
تولید اوره
-
جذب لیپوپروتئین با چگالی کم (LDL)
-
و جذب رنگ ایندوسیانین سبز (ICG)
تولید سلولهای iHep با این رویکردهای نوین میتواند بینشهای تازهای درباره ماهیت مولکولی تمایز هپاتوسیتها ارائه دهد و مسیر را برای توسعه درمانهای مبتنی بر سلول در بیماریهای کبدی هموار کند.
کلمات کلیدی:
تبدیل مستقیم؛ فاکتورهای رونویسی اختصاصی کبد؛ سلولهای شبههپاتوسیت؛ فاکتورهای یاماناکا
لینک مستفیم مقاله: Transcription factor-mediated reprograming of fibroblasts to hepatocyte-like cells | October ۲۴, ۲۰۱۵
